اهميت و ضرورت موضوع

نظر به اينكه امروز در كتابهاي درسي بخوانيم و بنويسيم نام و آثار شاعران را فراوان مي توان يافت و هر كس با شنيدن اين نامها علاقمند مي شود، بداند اين سرايندگان اهل كجا هستند، چه آثار ديگري دارند؟ و شرح مختصري از زندگينامه ي شاعران، لحظات تلخ و يا شيرين زندگي آنها، عكس شاعران و ... را چاشني تدريس خود كند و با بيان آنها موجب ايجاد انگيزه و جذب فراگيران به شعر و درس شود و نقش و تأثير بيشتري در ذهن و روان فراگير بگذارد.

وقتي فراگير با زندگي شاعران، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند و ... آشنا مي شود، ناخودآگاه به خلاقيت و ابداع ذهني دست مي زند وبه او مجال تجربه مي دهد و نياز عاطفي او را مي پروراند. از طرف ديگر با توجه به نتايج بدست آمده از پژوهشي كه از تمامي همكاران كلاس اول تا پنجم، در مورد ميزان شناخت آنها از شاعران كتاب بخوانيم در تمامي مدارس ابتدايي چالدران با همكاري آموزش ابتدايي و كارشناسي تكنولوژي وگروه هاي عمومي به عمل آمد (نتايج كامل پژوهش به تفكيك پايه و شاعر در قسمت «ارائه ي يافته ها» موجود مي باشد) نشان مي دهد كه اكثر همكاران، تنها نام شاعران كتاب «بخوانيم» را شنيده اند و هيچ گونه اطلاع بيشتري در مورد شاعران ندارند. به همين منظور مجموعه اي از زندگينامه ي شاعران «كتاب بخوانيم» را هر چند به اجمال تهيه و تنظيم كرده تا همكاران عزيز شناختي از آفرينندگان آثار موجود در كتاب ها بدست آورند و هنگام خواندن شعرها با مراجعه به اين زندگينامه ها به معرفي چهره ها بپردازند.

هدف كلي

هدف كلي اين پژوهش بررسي ميزان آگاهي معلمان دوره ي ابتدايي منطقه ي چالدران پيرامون زندگي شاعران معرف شده در كتابهاي بخوانيم دوره ي ابتدايي از ديدگاه خودشان مي باشد.

 

اهداف ويژه (جزئي)

  1. سنجش ميزان آگاهي معلمان پايه ي اول از زندگي شاعران معرفي شده در كتاب بخوانيم اول
  2. سنجش ميزان آگاهي معلمان پايه ي دوم از زندگي شاعران معرفي شده در كتاب بخوانيم دوم
  3. سنجش ميزان آگاهي معلمان پايه ي سوم از زندگي شاعران معرفي شده در كتاب بخوانيم سوم
  4. سنجش ميزان آگاهي معلمان پايه ي چهارم از زندگي شاعران معرفي شده در كتاب بخوانيم چهارم
  5. سنجش ميزان آگاهي معلمان پايه ي پنجم از زندگي شاعران معرفي شده در كتاب بخوانيم پنجم

 

روش پژوهش

روش پژوهش توصيفي به توصيف عيني رويدادها و وقايع مي پردازد. . اين وقايع مي تواند از زمان گذشته شروع و تا زمان حال ادامه داشته باشد، ولي پژوهشگر درايجاد اين وقايع و اتفاقات نقشي ندارد. بلكه آنها به طور طبيعي در جامعه ي آماري هستي وجود دارد. پژوهشگر صرفاً به مطالعه ، جمع آوري اطلاعات، طبقه بندي آن و تجزيه و تحليل اين وقايع همانطور كه هستند، مي پردازند به عبارت ديگر به پژوهش هاي كه در آن متغيير مستقل به وسيله ي پژوهشگر اعمال نمي گردد بلكه متغير مستقل خارج از كنترل پژوهشگر است، پژوهش توصيفي گويند. (اسحاقيان، 1380 ، صفحه  53)

با توجه به مطالب فوق، پژوهش حاضر از نوع پژوهش هاي توصيفي مي باشد كه پژوهشگر صرفاً به توصيف پاسخ هاي جامعه ي آماري خود پرداخته است.

جامعه ي آماري پژوهش

كل آموزگاران شاغل در سال تحصيلي 89-88 هفتصد و بيست و سه نفر هستند كه بدون در نظر گرفتن معلمان پيش دبستاني (54 نفر) و معلمان تقليلي (30 نفر) تعداد معلمان مشغول به تدريس در پايه هاي اول تا پنجم پانصد و چهار نفر مي باشد كه از اين تعداد، 450 پرسشنامه به صورت كامل تكميل شد و به دست ما رسيد. (90 پرسشنامه از هر پايه) و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

 

 

ابزار پژوهش

در اين پژوهش پرسشنامه اي زير نظر استاد راهنما جناب آقاي صاحب فصول تهيه وتنظيم گرديد كه در اين پرسشنامه شاعران كتاب بخوانيم را به تفكيك هر پايه ي تحصيلي نوشته و از همكاران خواسته شد با توجه به راهنماي پرسشنامه ، ميزان شناخت خود از شاعران كتاب «بخوانيم » را مشخص كنند.

همكاران مي بايست:

در صورتي كه فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند، گزينه ي يك را علامت بزنند.

در صورتي كه در مورد محل تولد و يا وفات ، تعدادي از اشعار و تأليفات شاعر اطلاعاتي دارند، گزينه      شماره ي دو و در صورتي كه علاوه بر موارد فوق، در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي آنها مطالبي مي دانند گزينه ي سه و در صورتي كه علاوه بر تمام موارد بالا اطلاع كاملي از جمله ، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده، سبك شعري و زندگينامه ي وي اطلاع كاملي دارند، گزينه ي چهار را علامت بزنند (نمونه ي پرسشنامه به پيوست ارسال مي گردد.)

 

ارائه ي يافته ها

در زمينه ي پرسشي كه از همكاران در مورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد. جواب معلمان كلاس اول در پاسخ به سوالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي يك به شرح زير مي باشد:

جدول شماره ي يك

ميزان شناخت

اسامي شاعران

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم شنيده ايد

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را

مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

شكوه قاسم نيا

68

19

3

-

90

مصطفي رحماندوست

40

28

16

6

90

محمود كيانوش

71

12

1

-

90

اسدالله شعباني

73

12

4

-

90

عباس يميني شريف

56

27

6

1

90

اصغر واقدي

87

3

-

-

90

ناصر كشاورز

73

14

3

-

90

جعفر ابراهيمي

71

15

3

1

90

احد ده بزرگي

88

1

1

-

90

كبري هاشمي

87

3

-

-

90

پروين دولت آبادي

60

25

5

-

90

ميانگين جمع كل

71

14

4

1

 

درصد

79%

16%

4%

1%

 

 

بر اساس پاسخ معلمان پايه ي اول 79% آنها فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند و 16% معلمان در مورد «محل تولد يا وفات ، ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي شاعران» مي دانند و تنها 1% آنها اطلاعات كاملي علاوه بر موارد بالا در مورد «سالي كه شعر گفتن را آغاز كرده اند، نام اولين شعر ، سمت كنوني، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه و سبك شعري و ... » مي دانند.

در زمينه ي پرسشي كه از همكاران در مورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد ، جواب معلمان كلاس دوم در پاسخ به سؤالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي دو به شرح زير مي باشد.

 

در زمينه ي پرسش كه از همكاران درمورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد، جواب معلمان كلاس دوم در پاسخ به سؤالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي دو به شرح زير مي باشد.

جدول شماره ي دو

          ميزان شناخت

 

 

اسامي شاعران

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم شنيده ايد

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

حميد هنرجو

84

4

2

-

90

عباس يميني شريف

54

30

5

1

90

محمود كيانوش

83

4

3

-

90

ناصر كشاورز

75

9

5

1

90

وحيد نيكخواه آزاد

83

6

1

-

90

نسرين صمصامي

85

5

-

-

90

افشين علا

84

3

3

-

90

مصطفي رحماندوست

35

35

16

4

90

محمود پور وهاب

84

3

2

1

90

جعفر ابراهيمي

73

14

3

-

90

حبيب يغمايي

65

20

3

2

90

ميانگين

73

12

4

1

 

درصد

81%

13%

5%

1%

 

 

براساس پاسخ معلمان پايه ي دوم 81% آنها فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند و 13% معلمان در مورد «محل تولد يا فوت ، تعدادي از اشعار و تأليفات» اطلاعاتي دارند و 5% معلمان علاوه بر موادر بالا «سال تولد يا وفات، ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي شاعران» مي دانند وتنها 1% آنها اطلاعات كاملي علاوه بر موارد بالا در مورد «سالي كه شعر گفتن را آغاز كرده اند، نام اولين شعر، سمت كنوني، تخلص و شرح كامل از زندگينامه و سبك شعري و ... » مي دانند.

 

در زمينه پرسشي كه از همكاران درمورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد، جواب معلمان كلاس سوم در پاسخ به سؤالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي سه به شرح زير مي باشد.

جدول شماره ي سه

          ميزان شناخت

 

 

اسامي شاعران

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم

شنيده اند

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را

مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

محمود پوروهاب

82

5

3

-

90

ناصر كشاورز

74

10

4

2

90

محمد رضا سنگري

81

7

2

-

90

مهري ماهوتي

80

8

1

1

90

اسدالله شعباني

65

17

7

1

90

محمد جواد محبت

52

25

10

3

90

كبري هاشمي

81

7

2

-

90

نسرين صمصامي

81

6

3

-

90

سعدي

9

22

39

20

90

ميانگين

67

12

8

3

 

درصد

75%

13%

9%

3%

 

 

بر اساس پاسخ معلمان پايه ي سوم 75% آنها فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند و 13% معلمان در مورد «محل تولد يا فوت، تعدادي از اشعار و تأليفات» اطلاعاتي دارند و 9% معلمان علاوه بر موارد بالا «سال تولد يا وفات ، ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي شاعران» مي دانند و تنها 3% آنها اطلاعات كاملي علاوه بر موارد بالا در مورد «سالي كه شعر گفتن را آغاز كرده اند، نام اولين شعر، سمت كنوني ، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه و سبك شعري و ... » مي دانند.

در زمينه ي پرسشي كه از همكاران درمورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد. جواب معلمان كلاس چهارم درپاسخ به سؤالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي چهار به شرح زير مي باشد.

جدول شماره ي چهار

          ميزان شناخت

 

 

اسامي شاعران

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم شنيده اند

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را

مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

پروين دولت آبادي

63

14

10

3

90

هوشنگ مرادي كرماني

79

9

1

1

90

محمود كيانوش

79

8

1

2

90

قيصر امين پور

63

18

6

3

90

محمد جواب محبت

64

17

5

4

90

فريبا كلهر

67

3

1

1

90

محمد تقي بهار

39

27

18

6

90

نظامي گنجوي

33

24

21

12

90

عباس شهري

83

7

-

-

90

كليله و دمنه

45

24

14

7

90

افشين علا

85

5

-

-

90

حسن مسرور

83

6

1

-

90

فردوسي

25

19

28

18

90

گيلاني

60

17

8

5

90

ميانگين

62

15

8

5

 

درصد

69%

17%

9%

6%

 

 

بر اساس پاسخ معلمان پايه ي چهارم 69% آنها فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند و 17% معلمان در مورد «محل تولد يا فوت، تعدادي از اشعار و تأليفات» اطلاعاتي دارند و 9% معلمان علاوه بر موارد بالا «سال تولد يا وفات، ميزان تحصيلات ، مختصري از زندگينامه ي شاعران» مي دانند و تنها 6% آنها اطلاعات كاملي علاوه بر موادر بالا درمورد «سالي كه شعر گفتن را آغاز كرده اند، نام اولين شعر، سمت كنوني تخلص وشرح كاملي از زندگينامه و سبك شعري و ... » مي دانند.

 

 

 

در زمينه ي پرسشي كه از همكاان درمورد ميزان آگاهي آنها از شاعران كتاب بخوانيم به عمل آمد. جواب معلمان كلاس پنجم در پاسخ به سؤالهاي مورد نظر طي جدول شماره ي پنج به شرح زير مي باشد.

جدول شماره ي پنج

          ميزان شناخت

 

 

اسامي شاعران

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم شنيده ايد

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را

مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

فردوسي

21

26

28

15

90

قيصر امين پور

60

20

8

2

90

بهار

31

31

25

3

90

سعدي

15

23

31

21

90

پروين اعتصامي

21

25

33

11

90

نصر اله مرداني

60

23

6

11

90

ميانگين

34

24

22

10

 

درصد

38%

27%

24%

11%

 

 

بر اساس پاسخ معلمان پايه ي پنجم 38% آنها فقط نام شاعران كتاب بخوانيم را شنيده اند و 27% معلمان در مورد«محل تولد يا فوت، تعدادي از اشعار و تأليفات» اطلاعاتي دارند و 24% معلمان علاوه بر موادر بالا «سال تولد يا وفات، ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي شاعران» مي دانند و تنها 11% آنها اطلاعات كاملي علاوه بر موارد بالا در مورد «سالي كه شعر گفتن را آغاز كرده اند، نام اولين شعر، سمت كنوني ، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه و سبك شعري و ... » مي دانند.

 

 

 

جمع بندي كلي

بر اساس اطلاعات ارائه شده ميانگين زير حاصل مي گردد.

جمع بندي كلي

فقط نام آنها را در كتب بخوانيم

 شنيده اند

در مورد محل تولد يا وفات تعدادي از اشعار و تأليفات اطلاعاتي دارند

علاوه بر تمام موارد قبلي (1و2) در مورد ميزان تحصيلات، مختصري از زندگينامه ي وي را

 مي دانند.

علاوه بر تمام موارد قبلي (3تا1) اطلاع كاملي از جمله، سالي كه شروع به شعر گفتن كرده اند، تخلص و شرح كاملي از زندگينامه ي وي و سبك شعري و .... مي دانند.

 

 

اطلاعات كم

اطلاعات زياد

 

سال اول

79%

16%

4%

1%

100%

سال دوم

81%

13%

5%

1%

100%

سال سوم

75%

13%

9%

3%

100%

سال چهارم

69%

17%

9%

6%

100%

سال پنجم

38%

27%

24%

11%

100%

ميانگين جمع كل

5/68%

17%

10%

5/4%

100%

 

با توجه به پاسخ هاي حاصله 5/67% پاسخگويان، گزينه 1 را تعيين كرده اند. 17% گزينه 2 و 10% گزينه ي 3 و 5/4% گزينه 4 را انتخاب كرده اند.

نتايج حاصل نشان مي دهد اطلاعات معلمان ما پيرامون شاعران در سطح ضعيف قرار دارد و بايد براي آن تدبيري انديشيد. قابل ذكر است در پايه ي پنجم با توجه به نام شاعران كه عموماً از شعراي معروف مي باشند اطلاعات آنها بيشتر است.

 

ارائه ي پيشنهاد:

  1. ارائه ي دوره هاي آموزشي ضمن خدمت
  2. تدريس منابع آموزشي مناسب و در اختيار
  3. ارائه ي زندگينامه ي كاملي در كتاب راهنماي معلمان دركتاب آموزشي (رشد معلم)