دفتر یادداشت

آموزش ابتدایی

بررسي علل ناتواني دانش آموزان در نوشتن انشا ء در دوره ابتدايي

 

بررسي علل ناتواني دانش آموزان در نوشتن  انشا ء در دوره ابتدايي

 

 

 

 فهرست :

 

 

 مقدمه : ........................................................................................................................ 2

 

بیان مسئله : ................................................................................................................... 3

 

گرد آوری اطلاعات : ........................................................................................................ 4

 

تجزیه و تحلیل اطلاعات : ................................................................................................... 4

 

خلاصه ی یافته های اولیه : ............................................................................................... 5

 

اصول و مبانی انشاء نویسی : ............................................................................................ 5

 

نوشتن انشاء : ............................................................................................................... 6

 

چگونگی اجرای راههای جدید : .......................................................................................... 7

 

گرد آوری اطلاعات (شواهد 2) : ......................................................................................... 10

 

نتایج : ........................................................................................................................... 11

 

پیشنهادها : ..................................................................................................................... 14

 

منابع : ........................................................................................................................... 15

 

***********

 

 

  مقدمه :

 یکی از مهمترین دروسی که در آموزش ابتدایی از اهمیت وﻴﮋه ای برخوردار می باشد٬ درس " انشاء " است. درسی

 که بنا به دلایل مختلف از جایگاه واقعی خویش فاصله گرفته یا در بیشتر آموزشگاه ها زمانی مناسب برای جبران عقب

 ماندگی های سایر دروس به حساب می آید.

 عدم توجه به درس انشاء و اهمیت آن باعث گردیده تا امروز شاهد عدم توانایی نوشتاری  دانش آموزان به صورت

 ابتکاری و نوآوری و خلاقانه در موضوعات داده شده یا حتی اختیاری باشیم. راستی چرا بیشتر دانش آموزان در

 توصیف بیان شفاهی یک منظره٬ یا در پله ای بالاتر از نوشتن ناتوانند؟

 از آنجایی که یکی از مهمترین اهداف بلند پایه نظام آموزشی کشور پرورش خلاقیت های دانش آموزان در زمینه های

 مختلف می باشد و نگارش خوب درباره ی موضوعی٬ صحنه ای٬ حادثه ای یا خاطره ای باعث علاقه و جلب

نسبت به آن موضوع می شود. لذا بر معلمان آگاه و کاردان است تا زمینه را برای بروز استعدادهای بالقوه ی دانش

 آموزان فراهم سازند تا کشورمان شاهد شکوفایی استعدادهای خلاق٬ توانا و قدرتمند باشد.

 بیایید تا با اهمیت قلیل شدن برای ادبیات فارسی که حق بزرگی را به گردن ما دارد و مهم شمردن درس انشاء در

 مدارس که همیشه کمرنگ بوده و در بیشتر اوقات حتی بی رنگ بوده٬ گامی موثر در راستای نهادینه کردن نگارش و

 نوشتن برداریم و استعدادهای خفته ی این مرز و بوم را بیدار سازیم و افقی روشن و پرمعنا را در عرصه ی انشاء

 نویسی فراهم سازیم.

 

تشکر :

 

 

 

  اریک هوفر می گوید : در جهانی که هر لحظه اش آبستن تغییرات مهمی است موفقیت همواره در دسترس کسانی خواهد بود که تشنه یادگیری هستند .نو نوشتن و خلاقیت زمینه موفقیت شغلی می باشد و باید در هر شغلی باشیم باید باور کنیم که بهترین آنها باشیم .

در این مقاله از کلیه همکاران و دانش اموزان و اولیای آنان  و مدیریت و کارکنان مدرسه که بهترین مشوق و راهنمای من دراجرای طرح مذکور بودند صمیمانه تشکر و قدر دانی می کنم و همچنین از استاد ارجمند و بزرگور چناب اقای دکتر مناف زاده  در تهیه و تنظیم مطالب و جمع بندی آن که بهترین راهنمایم بودند نهایت قدردانی و سپاس را دارم .

 

 

چکیده :

اين تحقيق در واقع تلاشي است اندك در جهت بهبود كيفي انشاء دانش آموزان به شمار مي رود اما متأسفانه وقتی متن مقاله های کارشناسان تعلیم و تربیت را می خوانیم و نتایج تحقیقات مربوط به درس انشاء را بررسی می کنیم، اکثر دلالت بر وجود مشکل در این ماده درسی و ناشناخته ماندن جایگاه آن در نظام تعلیم و تربیت کشورمان دارد. علاوه بر این، فارغ التحصیلان دبیرستان ها در نوشتن یک عبارت ساده، متن کوتاه، نامه های اداری و شخصی حتی در مکالمه ضعف هایی دارند و با هزاران تأسف حتی تحصیل کرده های مقاطع بالاتر نیز در نوشتن یک عبارت ساده، متن ساده، یک تقاضا و عریضه هم از نظر نگارش دستوری و هم از نظر املایی مشکل دارند.  لذا اينجانب برآن شدم تا براساس اندك تجربه و سابقه ام از همين دوران ابتدایی كه تقريبا“ خشت هاي اول علم و هنر و اخلاق در آن پي ريزي مي شود ، مشكل آنشاء دانش آموزان كلاسم را تاحدامكان به حداقل برسانم . برهمين اساس و با توجه به اقداماتي كه براساس مراحل اقدام پژوهي و پس از بحث و گفت و گو با افراد صاحب نظر و متخصص انجام دادم  ، در طي چند ماه عملا“ متوجه تغييراتي در انشاء نویسی  دانش آموزان كلاسم و بهبود كيفي آنشاء  آنها شدم كه نمونه اي از آنشائ  يكي از دانش آموزانم قبل و بعد از آموزش گواه  صدق گفتارم مي باشد

 

بیان مسئله و توصیف موجود :

 

از وقتی نه ساله بودم و در کلاس سوم دبستان درس می خواندم از بین درس ها از درس انشاء خیلی بدم می آمد.

 

انشاء نوشتن مصیبت بزرگی بود که باید آن را تحمل می کردم. تمامی افراد خانواده متوجه مشکل من شده بودند. حتی

 

 این مشکل به بیرون از خانواده کشیده شد و  همسایه ها ام از آن با خبر شده بودند.

 

یک روز طبق معمول وسایل کلاسم را طبق برنامه در کیفم جا دادم و بدون انشاء به طرف مدرسه را افتادم. در راه با

 

خودم حرف می زدم و جمله هایی را اماده می کردم تا در صورت لزوم در قبال نیاوردن انشاء به آموزگارم بگویم.

 

 وارد کلاس شدم و در جای همیشگی پیش بچه ها نشستم. اما در دل خدا خدا می کردم که آموزگار برای خواندن انشاء

 

صدایم نزند. آموزگار وارد کلاس شد با ورود او کلاس در سکوت کامل فرو رفت پس از مدتی نگاهی به دفتر کلاس

 

 انداخت. قلبم فرو ریخت٬ حتی صدای تپش قلبم را می شنیدم تا این که اسمم را شنیدم که برای خواندن انشاء پای تخته

 

 بروم. از جا بلند شدم و آرام آرام پیش رفتم. آموزگار گفت: بخوان. سکوت کردم. پرسید چرا نمی خوانی؟ آرام گفتم:

 

اجازه! ما یادمان رفته انشایمان را بیاوریم و دفترمان خانه مانده است. نگاهی کرد و مدتی در سکوت گذشت. سپس

 

گفت: اشکالی ندارد برو بیار. من حرفی را زده بودم که نمی توانستم پس بگیرم و شاید آموزگارم این را احساس کرده

 

بود که من انشاء ننوشته ام. سرم را پایین انداختم و از کلاس خارج شدم و به طرف منزل راه افتادم. در راه با خودم

 

حرف می زدم تا اینکه بالاخره به در خانه مان رسیدم. با دلهره در زدم. مادرم در را باز کرد و با تعجب گفت: چی

 

شده؟ چرا برگستی؟ چرا رنگت پرید؟ موضوع را گفتم و از او خواهش کردم که همراه من به مدرسه بیاید و برای معلم

 

توضیح دهد تا من را ببخشد. و به مدرسه برگشتم. همین که وارد مدرسه شدم دیدم ناظم مدرسه می خواهد زنگ آخر

 

 را بزند به قدری خوش حال شدم که با جیغ و فریاد به بالا پریدم. این بار از یک مصیبت بزرگ خلاص شده بودم.

 

این مشکل همچنان با من بود تا این که دبیزستان را تمام کردم و پس از مدتی وارد حرفه ی معلمی شدم و در یکی از

 

دبستان های دهگلان مشغول تدریس شدم. در ساعت انشاء خاطرات انشاء انشاء نویسی خودم را به یاد می آوردم و

 

 زجر می کشیدم. دنبال راه حلی بودم که بچه ها را به نوشتن تشویق کنم خصوصاً که وقتی با معلمین پایه های چهارم

 

و پنجم نیز صحبت می کردم آنان نیز از ضعف املای دانش آموزان شکایت داشتند. لذا به فکر چاره افتادم. جلسه ای

 

 را با آنان تشکیل داده و خواهان همکاری آنان در زمینه فعالیت های خاصی در جهت پیشرفت درس انشاء در دانش

 

آموزان شدم و پس از دریافت قول مساعد از طرف آنان اقدام به تهیه ی پرسش نامه کرده و در میان دانش اموزان پایه

 

چهارم و پنجم توزیع کردم.

 

 

گرد آوری اطلاعات : 

 

از دانش آموزان خواسته بودم که نظراتشان را در مورد درس انشاء بنویسند و بگویند که چرا علاقه ای به نوشتن

 

 انشاء ندارند. خلاصه ی آنچه گفته شده بود به این شرح بود :

 

1-     معلمان ما در کلاس٬ درس انشاء را مانند درس های دیگر جدی نمی گیرند.

 

2-     در درس انشاء هرچه بنویسیم نمره می گیریم پس نیاز نیست زیاد تلاش کنیم.

 

3-     انشاء اهمیت زیادی ندارد ( طبق گفته ی خواهران و برادران بزرگترشان ).

 

4-     نمی دانیم چگونه انشاء را شروع کنیم و ادامه دهیم.

 

پس از بررسی نظریات دانش آموزان تصمیم گرفتم که با معلمان هم در این زمینه صحبتی داشته باشم لذا در یک زنگ

 

 تفریح موضوع را با آنان در میان گذاشتم. برخوردها متفاوت بود. برخی علاقه ای به بحث و طرح این موضوع نشان

 

 ندادند و برخی دیگر آماده بودند. بعضی از معلنان ابراز داشتند که خود ما نیز در راهنمایی بچه ها جهت نوشتن انشاء

 

 با مشکل مواجه هستیم. لذا نمی توانیم در این زمینه مشوق خوبی برای آنان باشیم.

 

 

تجزیه و تحلیل اطلاعات :

 

پس از مطالعه و بررسی نظرات دانش آموزان و بحث هایی که با همکاران انجام گرفت٬ اطلاعات حاصل از این

 

 فرایند مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اشکالات و کاستی های درس انشاء تا اندازه ای مشخص شد و اصولی که

 

باید در درس انشاء مورد نظر باشد تعیین شد که بعداً شرح داده می شود. 

 

 

 

الگوي شماره 1

چرا  نمي نويسد ؟

 

1-                 به علت مشكلات خانوادگي

2-                 به علت مشكل جسم ( شنوايي و بينايي )

3-                 به علت معلمش  ارزيابي نميكند .

4-                 آموزش اشكال داشته و معلم گوشزد نكرده است .

 

چگونه مي نويسد ؟

 

1-                  تكراري مي نويسد  .

2-                  دو يا حداكثر 4 خط مي نويسد .

3-                  چپ مي نويسد  . دندها را كم يا زياد مي نويسد .

4-                 اشتباه كردن در نوشتن حروفات هم صدا مثل  ( ز- ض – ظ )

چه كسي مي نويسد

5-                 1- پدر و مادر

6-                  دوستان و همسايه ها

7-                  گپي  برداري از ديگران

چه چيزهاي را مي نويسد ؟

 

1-                  موضوعات نامربوط را  .

2-                  جملات گوناگون را  .

3-                  تكاليف را مي نويسد .

چه موقع  مينويسد ؟‌

 

1-               زماني كه اضطراب دارد .

2-      زمانيكه ترسو يا عجله دارد .

كجا مي نويسد ؟

1-        در هر جا ومكان  بد.

2-        در مدرسه حين تمرين و نوشتن  انشا ء

3-        در خانه و يا  كتاب خانه .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشكلات  آموزشي

 الگوي شماره 2

 

 

 مشكلات  خانوادگي

 

 ناتواني در نوشتن انشاء

  عدم موفقيت در درس انشاء

 عدم  حضور در مدرسه

 مسائل مربوط به والدين

 آضطراب و نگراني

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 الگوي شماره 3

 ناتواني در امر خلاقيت و ابداع و انشا نويسي

 

 

 

 

 

 

 

 

خود پنداری دانش آموزان

کلاس برای معلمان نیز خسته کننده

 عدم نشاط  و شوق  در آموختن

 

 

 

 

 

 

 


 

                                                              ( نتايج وعواقب )

عدم موفقيت در درس مربوطه

 

 

 

 

 

 

 


 

                                                          ( پيش زمينه ها و علايم )

 

 عدم وجود تشويق كارساز و مناسب

 

 فقدان ارزيابي در مدرسه و خانواده

 حضور ضعيف در مدرسه

برنامه درسي نامناسب و نامربوط

 علاقه در دانش اموزان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 خلاصه ی یافته های اولیه :

 

برخی از علل بی علاقگی دانش آموزان به درس انشاء به شرح زیر بود :

 

1-     آشنا نبودن برخی از معلمان با ادبیات کودکان.

 

2-     تدریس نشدن درس انشاء ٬ یعنی به کودکان آموزش نمی دهیم و از آنان انشاء می خواهیم.

 

3-     آموزش ندیدن برخی از معلمان در این زمینه ( کمبود آموزش ضمن خدمت ).

 

4-     نداشتن معیار مشخصی در ارزشیابی درس انشاء.

 

5-     نا آشنایی و بی توجهی بعضی معلمان به راه های شکوفا سازی خلاقیت کودکان و نوجوانان.

 

6-     بی توجهی به علایق و انگیزه ها و توانایی های فکری دانش آموزان به هنگام تعیین موضوع انشاء.

 

7-     ناآشنایی بسیاری از معلمان با نگارش وﻴﮋگی ها ی آن.

 

اصول و مبانی انشاء نویسی :

 

 در تدریس انشاء مثل هر درس دیگر باید اصول و مبانی وﻴﮋه ای را در نظر داشت. از آن جمله :

 

1-     نوشتن را تابعی از تفکر بدانیم نه خواندن را. پس در انشاء نوشتن بیش از اینکه دغدغه ی درست نویسی از نظر

 

املایی و دستور زبان فارسی داشته باشیم٬ باید تلاش کنیم فکر نویسنده خلاقانه و مدون و منطقی و هنرمندانه بیان

 

شود.

 

2-     نوشتن اگر به منزله ی تابعی از تفکر محسوب شود باید آن را آموخت. زیرا تفکر باید به جریان بیفتد و هدایت

 

 شود. باید به بچه ها یاد داد که چگونه به مسایل توجه کنند. باید مراحل گوناگون طراحی انشاء به دانش آموزان داده

 

شود.

 

3-     اگر به بچه ها موضوعی بدهم که درباره ی آن چیزی ندانند نوشتن درباره ی آن موضوع برای آنان اضطراب آور

 

 خواهد بود.

 

4-     نباید روی یک یا دو قالب مرسوم انشاء تأکید و تکیه کرد. باید با توجه به شرایط هر کلاس از انواع قالب ها و

 

 سبک ها استفاده کرد.

 

5-     هرکسی نمی تواند معلم انشاء باشد. معلم  انشاء نخست آموزش کافی ببیند و در صورت نوشتن و تشخیص

 

نوشته ی خوب را داشته باشد.

 

6-     برای ارزشیابی انشاء باید معیارهای روا و علمی تعیین کرد.

 

 

 

 نوشتن انشاء

 

شرایط نوشتن انشاء در پایه های متفاوت بوده و در حقیقت زنجیره ای از مطالب سال های گذشته به حساب می آید که

 

 مکمل یادگیری های گذشته است به طوری که هذف از انشاء در پایه ی  اول از سخن گفتن دانش آموز درباره ی لوحه

 

 ها یا تعریف داستانی کوتاه یا خاطره ای شیرین آغاز می گردد و نهایتاً با جمله سازی و ذاذن یک تصویر و این که دو

 

جمله بنویس پایان می پذیرد. اما نوشتن انشاء در پایه های بالاتر علاوه بر نوشتن صحیح جملات و کلمات٬ نحوه ی

 

نگارش دستوری مطالب را نیز می طلبد.

 

آنچه که در نگاه دوم به اهمیت انشاء می افزاید پرورش خلاقیت و نوآوری و ابتکار دانش آموز است که باید مورد

 

توجه خاص قرار گیرد و ممکن است با توجه با تفاوت های فردی نگاه به موضوع از سوی دانش آموزان متفاوت بوده

 

و یکسان نباشد. این جاست که باید معلم آگاه و با درایت زمینه ای را برای رشد و شکوفایی تمام سلیقه ها فراهم سازد

 

و بستری مناسب برای تلاش دانش آموزان کم کار فراهم کند.

 

مهمترین اصلی که در نگارش انشاء باید بیشتر از همه ی موارد مورد توجه قرار گیرد٬ عدم پذیرش جملات منفی و

 

 غیراخلاقی در متن است که در صورت بروز این مسوله زمینه ی رشد استعدادهای غیراخلاقی فراهم می شود و

 

نهایتاً بار منفی به همراه دارد.

 

نوشتن انشاء از جمله سازی به کمک تصاویر یا نوشتن مطلبی درباره ی یک موضوع یا خلاصه ی داستان به صورت

 

 توصیفی٬ نقلی٬ داستانی٬ تخیلی و نامه نگاری آغاز می شود که باید موضوعات اراوه شده برای دانش آموزان معین و

 

 مشخص باشد تا دانش آموز بتواند با آگاهی و محسوس و ملموس بودن موضوع نسبت به نگارش اقدام نماید.

 

گاهی در بیشتر کلاس ها مشاهده می شود که دانش آموزان در نگارش انشاء از والدین یا دیگران کمک بگیرند. باید

 

توجه داشت که در این روش اگر عیناً تمام مطالب ارائه شده توسط والدین به وسیله ی دانش آموز نوشته شود عیب

 

محسوب می گردد.

 

برای رفع این نقیصه باید نسبت به موضوع اطلاعاتی را به دانش آموز بدهیم و از دانش آموز بخواهیم خود نسبت به

 

 نگارش اقدام نماید و به موضوع شاخ و برگ بدهد.    

 

همان گونه که مادر به فرزند خود راه رفتن می آموزد و فرزند با تلاش و کوشش و به کار بستن روش های مناسب

 

قهرمان دومیدانی می شود. در شرایطی که مادر به فرزند راه رفتن آموخت٬ دویدن نیاموخت.

 

اساس سنجش یا ارزشیابی درس انشاء باید بر اساس خلاقیت٬ نوآوری٬ ابتکار و توانایی دانش آموز در نوشتن باشد نه

 

اینکه اگر دانش آموزی بیشتر بنویسد و نوشته های او هدفمند و به دور از موضوع باشد٬ از ارزشیابی بالا برخوردار

 

باشد.

 

به طور کلی معلم باید از تمام ظرفیت ها و قابلیت ها در جهت رشد و شکوفایی خلاقیت دانش آموزان استفاده نماید تا

 

در آینده شاهد بالا بردن کیفیت درس انشاء باشد و دیگر این درس به عنوان یک درس جایگزین برای دروس دیگر

 

 مطرح نباشد.

 

راه های پیشنهادی برای ساعت درس انشاء :

 

با مطالعه ی اطلاعات جمع آوری شده و تجزیه و تحلیل آن ها با انواع تدریس انشاء مواجه شدیم و دریافتیم که در

 

 کلاس یک یا دو راه٬ مثل برخی از دروس برای آموزش وجود ندارد. تنوع در روش انشاء نویسی بیش از دیگر درس

 

هاست. 

 

لذا با مطالعه ی کتاب ها و گفتگو با صاحب نظران مختلف روش هایی را فهرست کردیم تا به تدریج اجرا کنیم و پس

 

از ارزیابی نتایج٬ اگر موفقیتی کسب شد این روش ها را ادامه دهیم. این راه ها عبارتند از :

 

پانتومیم٬ کتاب کلاس٬ روزنامه در کلاس٬ حدس بزنید٬ دقت در مشاهدات٬ همراه با بچه ها٬ انشای گروهی و ...

 

چگونگی اجرای راه های جدید :

 

الف) پانتومیم :

 

از کسی می خواستیم بدون هیچ زمینه ی قبلی بیاید در کلاس را بزند٬ وارد کلاس شود٬ یک پانتومیم اجرا کند و بعد

 

 بچه ها آن پانتومیم را بنویسند. پانتومیم نوعی لال بازی است که مفهومی را به وسیله ی حرکت القا می کند و بچه ها

 

آن را در هیئت کلمه و نوشتار درمی آورند و این معمولاً برای آنان بسیار زیبا و خوشایند بود. چون یک فضای بازی

 

 می ساخت. کم کم این مسئله به خود دانش آموزان منتقل شد و آنان تقبل کردند که خودشان پانتومیم اجرا کنند.

 

 

 

ب) کتاب کلاس :

 

حرکت دیگری که انجام شد و بسیار جذاب و زیبا بود این بود که برای هر کلاس دفتری را به عنوان کتاب کلاس یا

 

کتاب همه ی دانش آموزان می گذاشتیم. هر دانش آموز آن را چند روز به خانه می برد و اجازه داشت تا پنج صفحه در

 

آن بنویسد و قسمت هایی از آن را پدر یا مادرش بنویسند. او می توانست یک صفحه را نقاشی کند یا از جایی مطلبی

 

که مورد علاقه اش بود پیدا کند و بنویسد. این دفتر چنئ حسن داشت. یکی اینکه باعث می شد که بچه ها افکار و

 

 اندیشه های دوستان خود را بهتر بشناسند. نوعی آگاهی هم به خانواده ها می دهد یعنی خانواده وقتی این دفتر را

 

مرور می کرد به احساسات فرزندش پی می برد. بعد خود به خود در رفتار و ارتباط با او تأثیر می گذاشت.

 

از طرفی نوعی رقابت ایجاد کرده بود و هر کسی سعی می کرد زیباترین خط٬ نقاشی و مطلب را به کار ببرد.  

 

ج) روزنامه در کلاس :

 

گاهی با خود کتاب یا روزنامه به کلاس می بردیم و از بچه ها می خواستیم بهترین مطلب آن را انتخاب کنند و دلیل

 

خودشان را هم مطرح کنند. این امر هم زمینه ی فعالیت را فراهم می آورد و هم قدرت تشخیص و انتخاب بچه ها را

 

 تقویت می کرد و هم زمینه ی نقادی را.

 

د) حدس بزنید :

 

گاه تصمیم می گرفتیم که با حالتی خاص وارد کلاس شویم. مثلاً خیلی خوش حال وارد کلاس می شدیم. بعد از بچه ها

 

 می خواستیم دلیل خوشحالی را حدس زده و بنویسند.

 

گاهی می گفتیم بچه ها الان مرا برای کاری خواسته اند و گفته اند که من پنج دقیقه از کلاس شما دور باشم در این پنج

 

دقیقه که من دور هستم شمه فکر کنید ببینید ممکن است مرا برای چه کار مهمی خواسته باشند. همین بهانه خوبی برای

 

نوشتن می شد.

 

استفاده از مقاطع تاریخی مانند مناسبت های خاص نیز بهانه های دیگری برای نوشتن بود.

 

ه) دقت در مشاهدات

 

شیوه ی دیگری که باز آن را خوب انجام داده ایم این بود که بچه ها را دعوت کردیم تا به چیزهایی که اصلاً  توجه

 

نکرده بودند٬ توجه کنند. مثلاً درباره ی مدرسه ی خودشان بنویسند. حتی درباره ی قسمت های خاصی از مدرسه مثلاً

 

دستشویی ها بنویسند٬ یا درباره ی خذمت گزار مدرسه بنویسند. درباره ی فضای مدرسه راهی که از خانه تا مدرسه

 

طی کرده اند بنویسند. این کارهای خیلی قشنگی می شد و گاهی زمینه را فراهم می کرد که بچه ها به طنز هم

 

بپردازند.

 

و) همراه بچه ها :

 

کار خاطره انگیز دیگری که معمولا در کلاس انجام می دادیم این بود که گاه موضوع را به خود بچه ها واگذار می

 

کردیم که بچه ها بیایید پیشنهاد بدهید درباره ی چه موضوعی بنویسیم. ده نفر می آمدند عنوان موضمع را می دادند  تا

 

نوشته شود. وقتی موضوع ها مطرح می شد بالاخره یکی انتخاب می شد. گاه گاهی می گفتیم همان جا بنویسند و خود

 

 هم با آن ها می نوشتیم. این خیلی مهم است که بچه ها احساس بکنند که هم زمان با آن ها معلمشان هم دارد می نویسد.

 

و بعد هم همه مشتاق بودند که نوشته ی ما را بخوانند و ببینند که چه نوشته ایم.

 

 

 

 

به هر حال به نظر می رسد شرط جدی و عمده در انشاء و در نوشتن٬ خود معلم است.

 

اگر معلم خود خلاق باشد٬ خود دائم درحال جوشش و آفرینش باشد این موقعیت را به

 

مخاطب های خودش یعنی دانش آموزان منتقل خواهد کرد.

 

ذات نایافته از هستی بخش                             کی تواند که شود هستی بخش

 

اگر کسی خود ننویسد و انگیزه نوشتن نداشته باشد٬ نمی تواند این انگیزه را در دیگران

 

بیافریند و بیدار کند. ما خودمان باید بنویسیم و دست کم زمانی که از دانش آموز انتظار

 

داریم که بنویسد٬ خودمان هم آن زمان بنویسیم تا دانش آموز احساس کند نوعی همدلی

 

و همراهی ایجاد شده است.

 

 


 

     

 

 

 ز) انشای دسته جمعی :

 

گاه از بچه ها می خواستیم که انشای گروهی بنویسند یعنی هر کس یک جمله بنویسد٬ مجموعه ی آن ها یک انشاء می

 

شد. معمولا انشای دسته جمعی را به یک گروه می سپردیم تا بررسی کنند و سامان دهند و این باعث می شد که تفکر

 

جمعی٬ انشاء بسازد.

 

 

ح) سایر فعالیت ها :

 

در کنار فعالیت های گفته شده فعالیت های دیگری برای سرزندگی و پویایی کلاس انشاء داشتیم عبارت بودند از :

 

1-     خواندن قصه هایی در کلاس ( نیمه تمام گذاشتن٬ حدس زدن٬ کامل کردن٬ خلاصه کردن داستان )

 

2-     خاطره گویی

 

3-     یادداشت های روزانه

 

4-     خواندن قصه ای که در آن اشتباهی باشد ( کشف اشتباه٬ تقویت قدرت نقد و تمرکز )

 

5-     مسابقه ی انشاء

 

6-     تهیه کارت تبریک و تسلیت و ...

 

7-     قرار دادن تابلویی در کلاس که هر دانش آموز نوبتی یک جمله ی زیبا روی آن بنویسد.

 

گرد آوری اطلاعات (شواهد 2 ) :

 

اگر چه از رفتارها و اظهار نظرهای دانش آموزان و همکاران پیدا بود که تغییر و تحولی اساسی در ساعت انشاء

 

ایجاد شده است٬ برای اینکه دقیقاً مشخص شود که روش های به کار گرفته شده موثر بوده است یا نه تصمیم گرفتیم

 

درباره ی آن چه انجام داده ایم اطلاعات عینی و موثق جمع آوری کنیم. لذا یک جلسه مشترک با معلمان و مدیر مدرسه

 

برگزار کردیم تا راه هایی برای پیش بینی نتایج کار انتخاب کنیم.

 

راه های مورد توافق عبارت بودند از :

 

1-     ارزش یابی از انشاهای دانش آموزان و مقایسه ی آن با انشاهای قبل از آموزش

 

2-     نظر خواهی از دانش آموزان و والدین آن ها درباره ی تأثیر روش های بکار گرفته شده و نتایج آن

 

3-     نظر خواهی از صاحب نظران درباره ی روش های به کار گرفته شده

 

شواهد جمع آوری شده در این مرحله نشان داد که راه های پیشنهادی مناسب بودند و دانش آموزان نیز از کلیه روش ها

 

اظهار رضایت می کردند و نمراتشان و نحوه نگارش آنان نیز شاهد این مدعی بود.

 

 

نتایج :

اگر معلمان درس  انشا را همان طور كه جدي مي گيرند روش تدريس آن را نيز مطابق با روش تدريس ها ارائه شده در كتاب هاي مراكز تربيت معلم تدريس كنند, به نظر مي رشد دانش آموزان مشكلي در اين درس نخواهند داشت. گروههاي درسي نقش عمده اي در آشنايي و يادآوري روش تدريس  انشا را برعهده دارند. تا زماني كه دانش آموزان در مهارت خواندن پيشرفت نكرده اند  صحبت از  انشا و انشا  گفتن بي مفهوم خواهد بود . انتخاب معلمان  نمونه  از بين معلمان فعال و پر انرژي كمك موثري به تقويت  انشا  دانش آموزان از طريق تكرار و تمرين بيشتر ميسر مي شود مي نمايد. هر چه تعداد شاگردان يك كلاس كمتر باشد معلم مربوطه وقـت بيشتري بـراي رسيدگي به دانش آموزان ضعيف در  انشاء  خواهد داشت. كمك گرفتن از اوليا فقط براي تكرار و تمرين بيشتر مي تواند در تقويت  انشاء موثر باشد.

 

از آن چه گذشت می توان به نتایج زیر اشاره کرد :

 

v     دانش اموزان به درس انشاء علاقه مند شدند و نشاط  و شوق آموختن به کلاس بازگشت.

 

v    اکثر دانش آموزان در درس انشاء فعال شدند.

 

v    خود پنداری دانش آموزان درباره ی کلاس انشاء دگرگون شد و به خود باوری رسیدند.

 

v    کلاس برای معلمان نیز خسته کننده و ملال آور نبود.

 

v    مشارکت در میان دانش آموزان و معلمان و دیگر دست اندرکاران مدرسه افزایش یافت.

 

v    عادت به مطالعه و بررسی و جست و جو بیش از پیش در میان دانش آموزان گسترش یافت.

 

v    معلمان نیز خود با مطالب و دیدگاه های جدید آشنا شدند.

پیشنهادها :

 

1-     نگرش و عملکرد معلمان نسبت به درس انشاء دگرگون شود.

 

2-     معلمان در تدریس درس انشاء متکی بر آموخته های قبلی خود نباشند و به شیوه های جدید تدریس و ارائه درس

 

انشاء رغبت بیشتری نشان دهند.

 

3-     با همکاری کلیه ی ارگان های فرهنگی انگیزه ی مطالعه را در دانش آموزان و معلمان افزایش دهیم.

 

4-     تبلیغات رسانه ها از جمله تلویزیون٬ تابلوهای معابر عمومی شهرداری و غیره می بایست مشوق مردم در مطالعه

 

مستمر باشد.

 

5-     هرچند گاهی مسابقات مقاله نویسی در میان معلمان و دانش آموزان در سطح مناطق٬ استان ها و کشور برگزار

 

 گردد.

 

6-     منابعی متناسب با سن و سال دانش آموزان در خصوص ادبیات کودکان٬ آیین نگارش شیوه های ارائه انشاء و ...

 

توصیه می شود.

 

7-     برگزاری گردش های دسته جمعی ( بازدید از کارخانجات و ... ) و تنظیم مشاهدات به صورت انشاء و مقاله

 

نویسی توسط دانش آموزان توصیه می شود.

 

 

 

ترجمه انگليسي چگيده :

Abstract:
In fact, this study is an attempt to improve the quality of low student essay is an unfortunately when text undergraduate education to read and research results related to the lesson essay review, we are most implicated in this issue Article tuition and unknown place to stay in our education system is. In addition, high school graduates in to write a simple phrase, a short text, letters of administration and even in personal conversations with some weaknesses have educated thousands of regret even higher levels also write a simple phrase, plain text, an application The petition to writing and grammar and spelling problems are also considered. So I'm thoroughly according to my limited experience and from the elementary, almost "the first brick art and science and ethics that underpin be difficult to classroom composition students to at least get Tahdamkan. Brhmyn basis and with regard to measures based on process and seek action after discussion and dialogue with authority and professional people have done in the past few months actually "noticed changes in student essay writing classroom and improve the quality of their essay that I compose a sample of students, before and after the training is to witness true Gftarm

 

 

 

 

 

 

منابع :

 1-     باقری٬ خسرو. نوشتن رویش اندیشه مجموعه مقالات سمپوزیوم نقش آموزش ابتدایی و جایگاه مطلوب آن در

  جامعه٬ 1370 .

 2-     شقاقی٬ محمد جواد ضرورت تحول در درس انشاء فارسی٬ مجموعه مقالات سمپوزیوم نقش آموزش ابتدایی و

 

جایگاه مطلوب آن در جامعه٬ 1370 .

 3-     عباسیان٬ شهناز بررسی جایگاه درس انشاء از دیدگاه دانش آموزان سوم راهنمایی و دبیران دوره راهنمایی.

 4-     انشاء٬ دیدگاه ها٬ روش ها. سید حسین حسینی ﻨﮋاد

5-     اقدام ﭘﮋوهی ( راهبردی برای آموزش و تدریس ). گروه نویسندگان.

 6-     راهنمای معلمان ﭘﮋوهنده. دکتر اقبال قاسمی پویا.

 7-     نگاه به رویدادهای آموزش و پرورش. شماره ی 265 .

 

 

+ نوشته شده در  شنبه 3 دی1390ساعت 15:11  توسط کاظم مشتاقی   |